Ignacy Łukasiewicz – polski geniusz

Materiał promocyjny UM Województwa Podkarpackiego
Udostępnij:
Rok 2022 został ogłoszony rokiem im. Ignacego Łukasiewicza. Kim był Ignacy Łukasiewicz? To polski farmaceuta i przedsiębiorca, założyciel pierwszej na świecie kopalni ropy naftowej, wynalazca lampy naftowej, pionier przemysłu naftowego w Europie, po urodzeniu został wpisany do ksiąg jako Jan Józef Ignacy Łukasiewicz.

Niestety do dziś mamy problem z obchodzeniem dnia jego urodzin. O ile co do roku 1822 nie ma wątpliwości to dzień pozostaje zagadką. Większość badaczy życiorysu „polskiego Edisona” datuje jego narodziny na 8 marca. Są jednak źródła, które przesuwają ten dzień na 23 marca. Miejscem narodzin Łukasiewicza była miejscowość Zaduszniki w okolicach Mielca.

W wieku 18 lat, w roku 1840, Ignacy stał się pełnoprawnym aptekarzem, składając stosowny egzamin. Do połowy XIX wieku poza rozwojem naukowym Łukasiewicz zaangażował się w liczne tajne organizacje. Był nawet aresztowany za swoją działalność patriotyczną. Aby móc kontynuować swoje prace przeniósł się do Lwowa. Dzięki zdolnościom oraz protekcji jednego ze swoich pracodawców udało mu się. po przeniesieniu do Wiednia, ukończyć studia. Ostatecznie magistrem farmacji został w roku 1852, otrzymując stosowny dyplom.

Rok 1852 stał się przełomowym dla Łukasiewicza. Tego roku podjął on prace nad ropą naftową. Na zlecenie właściciela lwowskiej apteki Mikolascha, wspólnie z Janem Zehem Łukasiewicz pracował nad destylacją ropy naftowej w celu umożliwienia jej przemysłowego wykorzystania. Na przełomie roku 1852 i 1853 udało się otrzymać naftę metodą frakcjonowanej destylacji. Był to przełom w chemii na skalę światową. Kolejnym etapem było znalezienie metod wykorzystania otrzymanej substancji. Lampy oliwne stosowane w XIX wieku nie były przystosowane do nafty. Łukasiewicz rozpoczął, więc konstruowanie lampy mogącej mieć zastosowanie do oświetlenia. W 1853 roku rozbłysła pierwsza lampa naftowa! Jest to symboliczna data początku nowej epoki w dziejach ludzkości. Po raz pierwszy zastosowano w praktyce oświetlenie naftowe podczas pilnej nocnej operacji w jednym z lwowskich szpitali.

Historię tworzą ludzie, wśród nich często osoby tak wybitne, że znane są na całym świecie. Taką osobą jest Ignacy Łukasiewicz. W setkach polskich miast mamy jego ulice, są szkoły jego imienia, monety, znaczki. Jednak Łukasiewicz to człowiek, który nie tylko wpłynął na historię ludzkości, ale i osoba, która zawsze była blisko ludzi. Znamy jego liczne fundacje w których starał się poprawiać los miejscowej ludności. Znamy jego życiorys i karierę przebiegającą od Lwowa aż po Wiedeń. Jednak jego los szczególnie związał się z Podkarpaciem...

Bóbrka

Najbardziej powiązane z Ignacym Łukasiewiczem miejsce to Bóbrka, niewielka wieś w powiecie krośnieńskim. Mimo swoich niewielkich rozmiarów, wieś ta jest odwiedzana przez rzesze turystów. W Bóbrce znajduje się pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej. Pochodzi ona z roku 1854, czyli powstała zaledwie rok po przełomowym odkryciu, dokonanym przez Łukasiewicza. Kopalnia w Bóbrce powstała jako spółka, którą w 1861 roku zawiązali Tytus Trzecieski, Karol Klobassa i Ignacy Łukasiewicz. Każdy z nich wprowadził do spółki inny element. Klobassa jako właściciel Bóbrki przekazał teren, Trzecieski zainwestował znaczną sumę pieniędzy. Ignacy Łukasiewicz natomiast objął kierownictwo nad całością przedsięwzięcia. Tu też powstał pierwszy rurociąg umożliwiający transport ropy do stacji kolejowej w Krośnie. Ciekawostką jest, że pierwszy 50 metrowy szyb naftowy nazwany Franek pracuje do dziś. Również późniejszy, znacznie większy bo liczący 132 metry głębokości szyb Janina przetrwał do dzisiejszych czasów. Łącznie na terenie kopalni wybudowano 60 szybów, o głębokości od kilku do 150 metrów.

Rzeszów

Tamtejsze ślady Łukasiewicza to muzea i skanseny techniki. Zajmijmy się jednak samym Podkarpaciem, nie tylko jako pierwszą „doliną nafty” na świecie, ale i otoczeniem, które tyle lat było miejscem życia i pracy genialnego badacza. Zacząć musimy od stolicy województwa - Rzeszowa. To tu przypadły lata młodości Ignacego. Tu też uczęszczał do szkoły w której kształtował się jego młody umysł. Łukasiewicz wraz z rodziną mieszkał w Rzeszowie od roku 1830. Uczył się w miejscowym gimnazjum, gdzie biegle poznał łacinę i z pomocą ojca, język niemiecki. To właśnie pozwoliło mu na dalszą pracę i związanie się w 1838 roku z aptekarstwem. Udając się do Rzeszowa warto spojrzeć na to dynamicznie rozwijające się miasto oczami Łukasiewicza. Gdy dotarł on wraz z rodziną do Rzeszowa, miasto musiało zrobić na nim duże wrażenie. Liczące wtedy około 20 tysięcy mieszkańców, zdawało się być metropolią w porównaniu z okolicami Zadusznik, gdzie przyszedł na świat. Wciąż możemy podziwiać wiele budynków, jakie ukazały się oczom młodego Łukasiewicza. Warto tu zwrócić uwagę na Ratusz Staromiejski pochodzący z XVI wieku czy obecną ulicę 3 Maja, na której zachowała się zabudowa sięgająca połowy XIX wieku – czyli czasów Łukasiewicza. Młody wynalazca miał również okazję podziwiać Pałac Lubomirskich czy Dwór Chłapowskich. Ignacy, który w dorosłym życiu był fundatorem kaplicy i kościoła, zwrócił uwagę też zapewne na lokalne kościoły i synagogi. Aktualnie możemy podziwiać budynek, tak zwanej małej synagogi staromiejskiej pochodzącej z XVII wieku oraz synagogę nowomiejską, która obecnie mieści w swoim wnętrzu Galerię BWA. Odwiedzając Rzeszów obowiązkowym punktem jest m.in. kościół – bazylika Najświętszej Marii Panny, zwany kościołem ojców bernardynów.

Zwiedzając Podkarpacie warto zatrzymać się w Rzeszowie, obecnie jest to jedno z najbardziej dynamicznie rozwijających się miast, ze znakomita siatką połączeń i infrastrukturą noclegowo – turystyczną.

Krosno

Kolejnym miastem jakie warto odwiedzić jest Krosno, które w czasach Ignacego Łukasiewicza pełniło bardzo ważną rolę na Podkarpaciu. Podobnie jak Rzeszów było lokalnym centrum gospodarczym i kulturalnym. Odwiedzając Krosno musimy docenić jego wyjątkowe walory architektoniczne. Jednym z symboli Krosna jest 38- metrowa Wieża Farna z trzema historycznymi dzwonami: Urbanem, Janem i Marianem przy Kościele Farny pw. św. Trójcy. Innym zespołem budynków jest Kościół i klasztor oo. Franciszkanów przy ulicy Franciszkańskiej - jest to najstarsza, czynna świątynia w całym województwie, wybudowana w XV wieku przez przybyłych do miasta franciszkanów. Gotycki kościół wraz z przylegającymi do niego zabudowaniami klasztornymi, niemal w niezmienionej formie przetrwał do dziś.

Jasło

W naszej wędrówce nie powinniśmy zapomnieć o Jaśle, którego Ignacy Łukasiewicz jest Honorowym Obywatelem. Około 1855 r. Łukasiewicz został dzierżawcą znajdującej się przy Rynku miejscowej apteki, należącej do rodziny Paluchów. Gdy zmarł senior rodu i bezpośredni właściciel zabrakło osoby, która by posiadała stosowne zezwolenia do sprzedaży medykamentów. Przy aptece Łukasiewicz prowadził laboratorium, w którym zajmował się badaniami nad rafinacją oleju skalnego. Swoimi dokonaniami Łukasiewicz pochwalił się w 1858 w trakcie wystawy, zorganizowanej przez C.K. Towarzystwo Gospodarczo-Rolnicze w Krakowie. Zaprezentowane produkty, takie jak olej skalny, smarowidło do wozów, asfalt czy też gudryna spowodowały, że Łukasiewiczowi przyznano specjalną nagrodę. Mieszkając w Jaśle i będą członkiem rady Gminnej Jasła oraz członkiem rady budowniczej Łukasiewicz przysłużył się także do wybudowania koszar na potrzeby armii austriackiej. Na Starym Cmentarzu w Jaśle została pochowana córka I. Łukasiewicza Marianna, jedyne dziecko Ignacego i Honoraty, które zmarło 7 grudnia 1859 r. Jej nagrobek, przebudowany w latach 70-tych XX w, zachował się do dzisiaj.

Zręcin

Idąc podkarpackimi śladami Łukasiewicza trafiamy do niewielkiej wsi Zręcin. Łukasiewicz współfinansował tu budowę kościoła, a później jeszcze wielokrotnie wspierał go finansowo. Wszystkim okolicznym klasztorom oraz parafii zręcińskiej przekazywał nieodpłatnie naftę do oświetlania wnętrz. To tu na cmentarzu znajduje się charakterystyczny grób. Na ogół nie brak na nim świeżych kwiatów i zniczy. Jest to grób Ignacego Łukasiewicza.

2022 Rok Ignacego Łukasiewicza

Tak jak wcześniej wspomnieliśmy Rok 2022 został ogłoszony rokiem im. Ignacego Łukasiewicza, dodatkowo w grudniu zaplanowano otwarcie Podkarpackiego Centrum Nauki jego imienia. W związku z tym zapraszamy na eventy, które przybliżają postać Ignacego Łukasiewicza i zapowiadają otwarcie Centrum oraz zachęcamy do śledzenia profilu Podkarpackiego Centrum Nauki "Łukasiewicz" na Facebooku: https://www.facebook.com/pcnauki

Eventy odbędą się w czterech miastach:

  • 23.09 – Kraków, Park Jordana, 13:00-19:00
  • 25.09 – Kielce, Park Miejski im. Staszica, 12:00-18:00
  • 30.09 – Lublin, Błonia pod Zamkiem, 13:00-19:00
  • 2.10 – Rzeszów, Park Jedności Polonii z Macierzą, 12:00-18:00

Przewidziane atrakcje podczas eventów:

  • maskotka kampanii – Ignacy Łukasiewicz
  • warsztaty chemiczne – nauka przez zabawę przy wykorzystaniu doświadczeń i pokazów
  • warsztaty sitodruku - własnoręczne wykonanie nadruku na koszulkach i torbach dostępnych na stoisku, które później można zabrać ze sobą
  • escape room – zabawa nawiązywać będzie do Ignacego Łukasiewicza, jego postaci i województwa podkarpackiego
  • stoisko Województwa Podkarpackiego
  • animacje i zabawy dla najmłodszych
  • fotobudka – z dedykowaną ramką nawiązującą do Postaci Ignacego Łukasiewicza
  • Koncert Krzysztofa Iwaneczko

Serdecznie zapraszamy!

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Ignacy Łukasiewicz – polski geniusz - Gazeta Krakowska

Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie