Fairtrade, czyli globalna solidarność w sklepowym koszyku

Materiał informacyjny Fundacja Koalicja Sprawiedliwego Handlu Fairtrade Polska
Pandemia Covid-19 przetacza się przez świat, odciskając szczególne piętno na życiu społeczności rolniczych zamieszkujących najuboższe państwa świata. Na domiar złego, producenci rolni zmagają się ze skutkami kryzysu klimatycznego, dlatego potrzebują wsparcia konsumentów jak nigdy dotąd.

Zdrowie publiczne jest wciąż zagrożone, a straty gospodarcze nieustannie rosną. Anulowane zamówienia, wzrost kosztów produkcji i zakłócenia w działaniu globalnych łańcuchów dostaw wywołane ograniczeniami w poruszaniu się i transporcie – takie wieści od marca 2020 roku napływają od producentów rolnych Fairtrade z Ameryki Łacińskiej, Afryki i Azji Południowo-Wschodniej.

Kryzysowa rzeczywistość rolników

Mowa o ludziach, bez których nie moglibyśmy cieszyć się smakiem kawy, herbaty lub czekolady. Mimo, że towary te są bardzo cenione na światowym rynku, to rolnicy zajmujący się ich uprawą często zmuszeni są sprzedawać z trudem zebrane plony po bardzo niskich cenach. Otrzymując zapłatę niepokrywającą kosztów produkcji, rolnicy nie są w stanie zaspokoić tak podstawowych potrzeb swoich rodzin, jak zapewnienie żywności czy bezpiecznego dachu nad głową. Nie stać ich na lekarza, gdy zachoruje ktoś z rodziny. Gdy rodzice usiłujący utrzymać się z pracy na roli zarabiają zbyt mało, ich dzieci zamiast chodzić do szkoły pracują w polu, by pomóc związać koniec z końcem. Szacuje się, że na świecie aż 150 mln dzieci jest wykorzystywanych do pracy, z czego 70% do pracy w rolnictwie. Głównym motorem napędowym tego zjawiska wciąż pozostaje... bieda. Już i tak trudnej sytuacji rolników nie poprawia fakt, że żyją oni w społecznościach o słabych lub nieistniejących zabezpieczeniach socjalnych, w miejscach bez dostępu do czystej wody i odpowiednich warunków sanitarnych.

Jakby tego było mało, rolnicy mierzą się z jeszcze innym, bardzo poważnym problemem - wpływem zmian klimatu na uprawy. Zmiany wzorców pogodowych, ulewne deszcze, długotrwałe susze, postępujące pustynnienie czy gwałtowne wichury, potrafią zniweczyć efekt wielu miesięcy ciężkiej pracy. Co gorsza, w cieplejszych i bardziej wilgotnych warunkach lepiej rozmnażają się choroby roślin. Przykładowo, wywoływana przez grzyby rdza kawowa powoduje usychanie i opadanie liści kawowca, a w rezultacie zanik owocowania. Straty w produkcji, pogorszenie się jakości zbiorów i wzrost kosztów produkcji zagrażają bezpieczeństwu żywnościowemu oraz warunkom bytowym, napędzając migrację z terenów wiejskich do miast i za granicę.

To wszystko przekłada się na to, że ludzie, którzy dostarczają na nasze stoły żywność – paradoksalnie – zagrożeni są głodem i niedożywieniem.

Stabilność, do której dąży Fairtrade

W kryzysowej rzeczywistości zaniżonych cen, braku rąk do pracy oraz zmniejszonego popytu niezwykle ważna jest stabilność cen, do której dąży Fairtrade. Fairtrade to system certyfikacji produktów, który działa na rzecz poprawy sytuacji społeczności rolniczych w krajach globalnego Południa. Obejmuje ponad 1,8 miliona rolników i pracowników najemnych w 73 krajach świata. Fairtrade zabiega o interesy rolników w warunkach istniejącej gospodarki rynkowej, stwarzając im szanse na uzyskanie uczciwej zapłaty za wytwarzane produkty. Rolnicy zrzeszeni w spółdzielniach Fairtrade mają pewność, że otrzymają za swe plony co najmniej ustaloną cenę minimalną, a oprócz tego także premię Fairtrade na rozwój. Środki z premii służą do realizacji projektów służących nie tylko rolnikom (jak na przykład kupno sprzętu rolniczego czy szkolenia z podnoszenie wydajności produkcji), lecz także całym społecznościom (może być to remont szkoły, ufundowanie stypendiów dla dzieci lub kupno karetki). Co istotne, to rolnicy demokratycznie decydują o przeznaczeniu premii.

Rolnicy zrzeszeni w Fairtrade nie są zostawieni sami sobie także w obliczu nasilających się skutków zmian klimatu. Fairtrade pomaga im poprzez wsparcie techniczne, tak by mogli wdrażać praktyki rolnicze zwiększające odporność na zmiany klimatu. Do takich praktyk można zaliczyć, m.in.: zbieranie wody deszczowej do nawadniania i tworzenie systemów irygacyjnych, sadzenie drzew cieniodajnych, różnicowanie upraw i źródeł przychodów, obniżenia emisji gazów cieplarnianych poprzez wykorzystywanie biogazu i źródeł odnawialnych. Standard klimatyczny Fairtrade (Fairtrade Carbon Credits) włącza marginalizowanych rolników w rynek dobrowolnego handlu emisjami dwutlenku węgla.

Dodatkowe wsparcie w pandemii

Z powodu pandemii Covid-19 sytuacja rolników gwałtownie pogorszyła się - społeczności rolników stanęły przed nie lada wyzwaniem - jak pogodzić konieczność dbania o bezpieczeństwo publiczne z utrzymaniem miejsc pracy i prowadzeniem działalności, od której zależy ich byt? Wymaga to zastosowania dodatkowych rozwiązań. Dlatego już w marcu 2020 roku Fairtrade uruchomiło specjalne fundusze wsparcia dla producentów rolnych Fairtrade, które pozwalają im przetrwać ten trudny czas, a w dłuższej perspektywie pomogą podźwignąć się z kryzysu. W gronie organizacji, które zasiliły fundusze, znalazła się również Fundacja Fairtrade Polska. Na początku maja pieniądze zaczęły trafiać do organizacji producentów, w celu zaspokojenia najpilniejszych potrzeb związanych z ochroną przed zakażeniem i zapewnieniem utrzymania. Oto kilka przykładów działań sfinansowanych z wspomnianego funduszu wsparcia:

  • Związek spółdzielni producentów kawy Machakos Coffee Cooperative z Kenii rozdzielił maseczki i środki higieniczne między 81 spółdzielni, które zrzeszają łącznie 60 tysięcy rolników uprawiających kawę.

  • Na plantacji herbaty Kayonza Tea Growers z Ugandy przeprowadzono szkolenia w zakresie ochrony zdrowia dla ponad 4,5 tysiąca pracowników, którzy otrzymali również środki ochrony indywidualnej. Oprócz tego z funduszu pokryto wypłatę wynagrodzeń postojowych dla pracowników oraz sfinansowano lokalne projekty dotyczące bezpieczeństwa żywnościowego.

  • Spółdzielnia producentów kakao Cooperativa Central Cacao Aroma de Tocache z Peru wykorzystała środki na pokrycie rosnących kosztów sprzedaży i transportu kakao z lokalnych magazynów do głównego magazynu spółdzielni.

  • Spółdzielnia Karmatera z Indonezji wykorzystała fundusze na poprawę bezpieczeństwa żywnościowego wśród producentów cukru kokosowego. W pierwszej kolejności przekazała pakiety żywnościowe 360 producentom i członkom społeczności lokalnych z 11 wsi. W pakiecie znajdowały się takie produkty jak ryż, jaja, makaron z warzywami, olej i mleko. 500 rolników ze środkowej Jawy otrzymało sadzonki warzyw w celu wzmocnienia lokalnej produkcji żywności. Dodatkową korzyścią tego rozwiązania jest to, że rolnicy nie muszą robić zakupów na lokalnych targach, gdzie ryzyko zakażenia koronawirusem jest większe.

Globalna solidarność w sklepowym koszyku

Produkty takie jak kawa, herbata czy czekolada wydają nam się “chlebem powszednim”, raczej nie zastanawiamy się nad tym, skąd pochodzą i nie wyobrażamy sobie, że kiedyś może ich zabraknąć. Pandemia Covid-19 pokazała wyraźnie jak bardzo potrzebujemy siebie nawzajem i jak ważna jest międzyludzka solidarność - zarówno w ujęciu lokalnym jak i globalnym. Wybieranie produkty z certyfikatem Fairtrade to prosty sposób, by okazać solidarność z rolnikami z drugiego końca świata, robiąc to co i tak już robimy – kupujemy.

Twój 1% pomoże nam rozwijać Fairtrade w Polsce

Funkcjonowanie systemu Fairtrade zależy od nawiązania i utrzymania więzi między producentami z krajów globalnego Południa, przedsiębiorcami a świadomymi konsumentami, którym zależy nad etycznym pochodzeniu produktów. W Fundacji „Koalicja Sprawiedliwego Handlu” – Fairtrade Polska, pracujemy nad rozwojem rynku produktów Fairtrade w Polsce, by wspierać społeczności rolnicze z najbiedniejszych rejonów świata. Nasze działania obejmują między innymi:

tworzenie i nieodpłatne udostępnianie broszur, plakatów i innych materiałów na temat zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialnej konsumpcji i Fairtrade. Z materiałów tych korzystają między innymi szkoły, uczelnie, organizacje pozarządowe czy sklepy prowadzące sprzedaż produktów Fairtrade;

  • udostępnianie informacji na temat Fairtrade w mediach, serwisie www.fairtrade.org.pl i w mediach społecznościowych, jak Facebook, Instagram, LinkedIn, Twitter, YouTube;
  • współpracę z firmami w celu zwiększania dostępności produktów Fairtrade na polskim rynku;
  • prowadzenie wykładów i prelekcji na temat Fairtrade;
  • prowadzenie stoisk informacyjnych na temat Fairtrade podczas targów, konferencji i innych imprez publicznych;
  • organizowanie spotkań producentów Fairtrade z mediami, konsumentami i przedstawicielami firm w Polsce;
  • rozwijanie kampanii Społeczności Przyjazne dla Sprawiedliwego Handlu, która integruje uczniów, studentów, pracowników czy mieszkańców wokół tematyki Sprawiedliwego Handlu;
  • działania rzecznicze w sprawie Zrównoważonych Zamówień Publicznych.

Więcej informacji na temat naszych działań dostępnych jest na stronie http://www.fairtrade.org.pl/zaangazuj-sie/1-procent-podatku-i-darowizny

Dzięki Twojemu wsparciu Fairtrade Polska może jeszcze skuteczniej działać na rzecz sprawiedliwego traktowania rolników i pracowników z krajów globalnego Południa. Fundacja „Koalicja Sprawiedliwego Handlu” – Fairtrade Polska od 2016 roku posiada status Organizacji Pożytku Publicznego. Oznacza to, że można wspierać jej działania, przekazując 1% podatku. Aby to zrobić, wystarczy wpisać w odpowiednim miejscu formularza PIT numer KRS 0000473582, a w polu Cel szczegółowy: „na działalność statutową”).

Fundacja przyjmuje również darowizny na działalność statutową:

Fundacja „Koalicja Sprawiedliwego Handlu” – Fairtrade Polska
ul. Sławkowska 12
31-014 Kraków
Nr konta: 43 1140 2004 0000 3102 7523 2190
Dopisek: „Darowizna na działalność statutową, KRS: 0000473582”

fairtrade.org.pl
facebook.com/fairtradepolska
instagram.com/fairtradepolska
linkedin.com/company/fairtradepolska
twitter.com/fairtradepolska
youtube.com/fairtradepolska

Wideo

Dodaj ogłoszenie